Voor de middellange termijn (2020) worden voor de EU vier ambitieniveaus voorgesteld om de visie in realiteit om te zetten:

Optie 1: de achteruitgang van biodiversiteit en ecosysteemdiensten wordt aanzienlijk afgeremd.

Optie 2: de achteruitgang van biodiversiteit en ecosysteemdiensten wordt stopgezet.

Optie 3: de achteruitgang van biodiversiteit en ecosysteemdiensten wordt stopgezet en biodiversiteit en ecosysteemdiensten worden zoveel mogelijk hersteld.

Optie 4: de achteruitgang van biodiversiteit en ecosysteemdiensten wordt stopgezet en biodiversiteit en ecosysteemdiensten worden zoveel mogelijk hersteld. De bijdrage van de EU om het wereldwijde verlies aan biodiversiteit tegen te gaan wordt verhoogd.

Visie en doelstellingen zullen de EU in staat stellen een gemeenschappelijke positie op te bouwen waarmee zij sterk zal staan tijdens de komende internationale onderhandelingen over een nieuwe, wereldwijde biodiversiteitsvisie en nieuwe wereldwijde doelstellingen voor de periode na 2010. Deze onderhandelingen zullen in het najaar in Nagoya, Japan, plaatsvinden.

In de mededeling wordt ook de omvang van de biodiversiteitscrisis beschreven en de staat van de biodiversiteit in de EU en wereldwijd, de voornaamste oorzaken van het verlies aan biodiversiteit en de gevolgen daarvan voor het milieu, de economie en de maatschappij in haar geheel. Verder worden de resultaten en tekortkomingen van het huidige beleid vermeld en wordt er verwezen naar de internationale onderhandelingen.

In 2001 heeft de EU zich ten doel gesteld zodanige maatregelen te treffen dat het biodiversiteitsverlies in 2010 zou zijn stopgezet. Ondanks aanzienlijke inspanningen zijn er echter duidelijke aanwijzingen dat dit doel niet zal worden gehaald. De gevolgen van biodiversiteitsverlies gaan van veranderingen op microniveau tot de ineenstorting van gehele ecosystemen en ecosysteemdiensten (zoals bijvoorbeeld de levering van voedsel en water en klimaatregeling), waardoor welvaart en welzijn in gevaar komen. Biodiversiteit is ook van groot belang voor het bereiken van andere beleidsdoelstellingen, met name voedselzekerheid en het tegengaan van de klimaatverandering. Veel mensen zijn voor hun levensonderhoud afhankelijk van biodiversiteit, met name in de landbouw, de visserij en het toerisme. Bij een recent onderzoek naar de economie van ecosystemen en biodiversiteit is gebleken dat verliezen in de natuur rechtstreeks gevolgen hebben voor de economie, hetgeen doorgaans wordt onderschat. Biodiversiteit en ecosysteemdiensten vormen een natuurlijk kapitaal dat een hoofdrol zal spelen bij toekomstige economische strategieën om groei en welvaart te bevorderen. Daarom moeten dringend nieuwe doelstellingen voor de periode na 2010 worden vastgesteld.

Op de Europese conferentie leidde minister Schauvliege het debat over de post-2010 strategie. Tijdens het Belgisch EU-voorzitterschap vanaf 1 juli moet Europa immers een gemeenschappelijke positie bepalen met het oog op de komende internationale onderhandelingen over een nieuwe, wereldwijde biodiversiteitsstrategie en doelstellingen.

In oktober vindt in Japan de 10de Conference of Parties van de Conventie Biodiversiteit (COP CBD) plaats. Die moet wereldwijd een nieuwe visie, doelstellingen en een strategisch plan vastleggen. Minister Schauvliege zal hier de Europese positie verdedigen. Onder het Belgisch EU-voorzitterschap is biodiversiteit dan ook een topprioriteit voor het leefmilieuprogramma.